ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Ποιος διατρέχει το μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος;

O κίνδυνος ανάπτυξης μελανώματος αυξάνεται σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα και φακίδες, που παθαίνουν ηλιακό έγκαυμα και σε άτομα με πολλαπλούς σπίλους (ελιές). Παράγοντες υψηλότερου κινδύνου για την εμφάνιση μελανώματος αποτελούν το ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων, ιδιαίτερα στην παιδική και εφηβική ηλικία, καθώς και το οικογενειακό ιστορικό μελανώματος. Επίσης, ο κίνδυνος ανάπτυξης μελανώματος αυξάνει με τη συχνή έκθεση στον ήλιο, ειδικά για λόγους αναψυχής. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το μελάνωμα προσβάλλει εξ’ ίσου άνδρες και γυναίκες. Το μελάνωμα μπορεί να εμφανισθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Παρ’ όλα αυτά είναι εξαιρετικά σπάνιο στην παιδική ηλικία.

Τι έχει προκαλέσει την  αύξηση των περιστατικών μελανώματος;

Τις τελευταίες δεκαετίες, εκτός από  τη μείωση του στρώματος του όζοντος, η συμπεριφορά των ανθρώπων στον ήλιο αποτελεί την κύρια αιτία  αύξησης των ποσοστών καρκίνου του  δέρματος. Πολλοί θεωρούν το μαύρισμα ως σύμβολο γοητείας και καλής υγείας. Ωστόσο, το μαύρισμα συνιστά σημείο βλάβης από τη UV ακτινοβολία και αντικατοπτρίζει την προσπάθεια του δέρματος να ελαχιστοποιήσει την περαιτέρω ζημία.

Πώς είναι δυνατόν  να βελτιωθούν οι πιθανότητες επιβίωσης από το μελάνωμα;

Το κλειδί για ευνοϊκή έκβαση είναι η πρώιμη διάγνωση και  η έγκαιρη χειρουργική αφαίρεση. Η αυτοεξέταση του δέρματος ανά  τακτά χρονικά διαστήματα σε συνδυασμό με την ιατρική εξέταση, σε περίπτωση αμφιβολίας, πρέπει να καθιερωθούν σαν πρακτικές, εάν θέλουμε να συγκρατήσουμε το ποσοστό θνητότητας των ασθενών με μελάνωμα στα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα.

Ποιες είναι οι επιβλαβείς συνέπειες του ήλιου στο δέρμα;

Εκτός από  το μελάνωμα, ο ήλιος προκαλεί και  άλλες μορφές καρκίνου του δέρματος, οι οποίες αν και μη θανατηφόρες συνήθως,  καταλήγουν συχνά σε σημαντικού βαθμού παραμόρφωση. Επίσης οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου προκαλούν πρόωρη γήρανση του δέρματος, η οποία εκδηλώνεται με ρυτίδες, δυσχρωμικές κηλίδες, τραχύτητα, ευρυαγγείες και λεπιδώδεις κηλίδες (Φωτογήρανση).

Είναι ασφαλής η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο με αντηλιακό;

Αντηλιακό πλήρους προστασίας (total sunblock) με την ακριβή έννοια του όρου δεν υπάρχει. Ποικίλα ποσά μεγάλου μήκους κύματος UV ακτινοβολίας (UVA) δε φιλτράρονται με τα διαθέσιμα στο εμπόριο αντηλιακά παρά τους υψηλούς δείκτες προστασίας. Η αθροιστική δράση αυτών των μη φιλτραρισμένων ακτίνων μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση καρκίνου του δέρματος και σε πρόωρη γήρανση του δέρματος. Συνεπώς, κάποιος δε θα έπρεπε να εκτίθεται πολύ περισσότερο στο ήλιο με την εσφαλμένη εντύπωση ότι προστατεύεται πλήρως από την ακτινοβολία του με το αντηλιακό που χρησιμοποιεί. Η έκθεση στον ήλιο πρέπει να αποφεύγεται μεταξύ 11π.μ. και 3μ.μ. διάστημα κατά το οποίο η ηλιακή ακτινοβολία είναι πιο έντονη.

Το "αυτομαύρισμα» είναι πιο ασφαλές από το ηλιακό μαύρισμα;

Το "αυτομαύρισμα» ή τεχνητό μαύρισμα χωρίς ακτινοβολία (autobronzing) είναι κατά πολύ ασφαλέστερο από το ηλιακό φυσικό μαύρισμα. Τα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος παράγουν ένα φυσικής εμφάνισης μαύρισμα μέσω χημικής αντίδρασης με το δέρμα. Επομένως παρέχουν το επιθυμητό κοσμητικό αποτέλεσμα σε κάποιον που το επιζητεί χωρίς να απαιτείται έκθεση στον ήλιο. Η εφαρμογή του προϊόντος πρέπει να γίνεται κάθε 1-2 εβδομάδες για να διατηρηθεί το μαύρισμα, καθώς οι επιφανειακές στιβάδες του δέρματος διαρκώς ανανεώνονται. Ωστόσο, το μαύρισμα που παρέχεται από το χημικό προϊόν δεν προστατεύει καθόλου από την  UV ακτινοβολία και οι καταναλωτές πρέπει να είναι ενήμεροι αυτού του σημαντικού στοιχείου.

Είναι ασφαλές το τεχνητό μαύρισμα με συσκευές τεχνητού μαυρίσματος (solaria);

Η απάντηση είναι αρνητική. Οι συσκευές αυτές επάγουν το μαύρισμα μέσω UVA ακτινοβολίας και παρότι πολύ αποτελεσματικές στο μαύρισμα χωρίς έγκαυμα,  αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος και είναι αναμφισβήτητα εξαιρετικά αποτελεσματικές στην πρόκληση πρώιμης γήρανσης του δέρματος. Εκείνο που ενδεχομένως να αγνοούν οι περισσότεροι είναι ότι το μαύρισμα στις μονάδες αυτές δεν προστατεύει το δέρμα τους  από το ηλιακό έγκαυμα (αφού η UVB είναι υπεύθυνη γι’ αυτό).